Szczepionka na kleszcze - czy istnieje?

Szczepionka na kleszcze – czy istnieje?

Kleszcze s─ů paso┼╝ytami z gatunku paj─Öczak├│w, powszechnie wyst─Öpuj─ůcych w naszej szeroko┼Ťci geograficznej. Obecnie ich populacja stale si─Ö zwi─Öksza, a dodatkowo wyd┼éu┼╝a si─Ö czas ich aktywno┼Ťci – kleszcze pojawiaj─ů si─Ö ju┼╝ wczesn─ů wiosn─ů, dlatego ochrona przed nimi powinna by─ç szczeg├│lnie wzmo┼╝ona – zw┼éaszcza w przypadku dzieci czy senior├│w, u kt├│rych choroby odkleszczowe oraz ich powik┼éania stanowi─ů ogromne zagro┼╝enie dla zdrowia, a w niekt├│rych przypadkach – tak┼╝e dla ich ┼╝ycia.

Kleszcze – po wk┼éuciu si─Ö w ludzk─ů sk├│r─Ö – mog─ů przenosi─ç szereg patogen├│w, wywo┼éuj─ůcych takie schorzenia, jak borelioza, kleszczowe zapalenie m├│zgu (KZM), babeszjoza i wiele innych. Na szcz─Ö┼Ťcie istnieje obecnie wiele sposob├│w na ochron─Ö przed chorobami przenoszonymi przez te paso┼╝yty – a najskuteczniejsz─ů z nich s─ů szczepionki ÔÇ×przeciwko kleszczomÔÇŁ, a tak naprawd─Ö – szczepionki na odkleszczowe zapalenie m├│zgu. Jak wygl─ůda procedura szczepienia w praktyce i jakie grupy zawodowe oraz spo┼éeczne powinny bezwzgl─Ödnie podda─ç si─Ö szczepieniu? Jak─ů skuteczno┼Ť─ç ma taka profilaktyka i czy istnieje szczepienie na borelioz─Ö oraz inne choroby odkleszczowe? Poznaj najwa┼╝niejsze informacje o profilaktyce i ochronie przed kleszczami!

Zobacz te┼╝: Fakty i mity na temat kleszczy

Choroby odkleszczowe u ludzi – zapalenie m├│zgu, borelioza i inne

Istnieje kilka chor├│b odkleszczowych, kt├│rymi mo┼╝emy zarazi─ç si─Ö poprzez ugryzienie tego paso┼╝yta. Oczywi┼Ťcie nie wszystkie kleszcze s─ů rezerwuarem gro┼║nych bakterii czy wirus├│w, jednak wraz ze ┼Ťwiadomo┼Ťci─ů o niebezpiecze┼ästwie ┼éatwiej b─Ödzie nam zachowa─ç czujno┼Ť─ç. W┼Ťr├│d schorze┼ä przenoszonych przez te paj─Öczaki wyr├│┼╝niamy:

  • borelioz─Ö (inaczej okre┼Ťlan─ů jako choroba z Lyme), kt├│ra jest najbardziej znan─ů chorob─ů odkleszczow─ů. Cz─Östo jej objawem jest wyst─ůpienie charakterystycznego rumienia wok├│┼é ugryzienia – tak zwanego rumienia w─Ödruj─ůcego, zmieniaj─ůcego sw├│j obw├│d i kszta┼ét w miar─Ö up┼éywu czasu. Zaka┼╝enie borelioz─ů mo┼╝e prowadzi─ç do gro┼║nych powik┼éa┼ä – w tym do zapalenia staw├│w, zapalenia mi─Ö┼Ťnia sercowego czy te┼╝ neuroboreliozy – czyli postaci choroby atakuj─ůcej uk┼éad nerwowy;
  • kleszczowe zapalenie m├│zgu (odkleszczowe zapalenie m├│zgu lub skr├│towo KZM) – czyli najcz─Ö┼Ťciej wyst─Öpuj─ůca w Europie choroba odkleszczowa. Jest to gro┼║ne schorzenie wirusowe, kt├│re rozwija si─Ö w dw├│ch fazach: w pierwszej z nich daje objawy grypopodobne (dlatego bywa mylone z przezi─Öbieniem, gryp─ů lub inn─ů infekcj─ů wirusow─ů g├│rnych dr├│g oddechowych). W drugiej fazie KZM, okre┼Ťlanej r├│wnie┼╝ mianem neuroinfekcji, pojawiaj─ů si─Ö symptomy neurologiczne – w tym zapalenie m├│zgu czy zapalenie opon m├│zgowo-rdzeniowych;
  • babeszjoz─Ö – cz─Östsz─ů u pogryzionych zwierz─ůt domowych i gospodarskich, rzadsz─ů natomiast u ludzi. Babeszjoza daje pierwsze objawy od jednego do nawet czterech wygodni od ugryzienia kleszcza. Charakterystyczne dla zaka┼╝enia jest spektrum symptom├│w: od tych przypominaj─ůcych zatrucie pokarmowe lub infekcj─Ö (wymioty, biegunka, gor─ůczka, zimne poty, dreszcze), a┼╝ po nieprawid┼éowo┼Ťci i uszkodzenia uk┼éadu krwiotw├│rczego, w─ůtroby, nerek.

Oczywi┼Ťcie wymienione powy┼╝ej schorzenia nie s─ů wszystkimi chorobami odkleszczowym, jakimi mo┼╝emy zarazi─ç si─Ö po ugryzieniu paso┼╝yta. W┼Ťr├│d nich wyr├│┼╝niamy tak┼╝e gor─ůczk─Ö Q, anaplazmoz─Ö granulocytarn─ů czy erlichioz─Ö monocytarn─ů. Z uwagi na tak du┼╝y rezerwuar patogen├│w, jakim s─ů kleszcze, nale┼╝y bezwzgl─Ödnie dba─ç o profilaktyk─Ö i zabezpiecza─ç si─Ö przed ugryzieniami. Zobacz te┼╝: Fakty i mity o kleszczach

Czym jest ÔÇ×szczepionka przeciw kleszczom”?

M├│wi─ůc o szczepieniach przeciwko kleszczom, warto od razu zaznaczy─ç, ┼╝e nie istnieje preparat immunologiczny, chroni─ůcy nas przed wk┼éuciem paso┼╝yta lub przed wszystkimi chorobami przenoszonymi przez te paj─Öczaki. Termin ÔÇ×szczepionka na kleszczeÔÇŁ lub ÔÇ×szczepionka na choroby odkleszczoweÔÇŁ jest wi─Öc b┼é─Ödny, natomiast w rozumieniu potocznym stosuje si─Ö go w odniesieniu do realnego sposobu ochrony – i jest to szczepionka na KZM, czyli szczepionka na kleszczowe zapalenie m├│zgu.

Tak, jak zosta┼éo to wspomniane powy┼╝ej, kleszczowe zapalenie m├│zgu jest najcz─Ö┼Ťciej wyst─Öpuj─ůc─ů chorob─ů odkleszczow─ů w Europie. Wywo┼éuje j─ů wirus i – w zale┼╝no┼Ťci od terenu endemicznego wyst─Öpowania paso┼╝yt├│w (czyli terenu, na kt├│rym zwykle wyst─Öpuje dany gatunek kleszcza) – wyr├│┼╝nia si─Ö trzy typy KZM: europejski, dalekowschodni oraz syberyjski. W Polsce corocznie rejestruje si─Ö kilkaset przypadk├│w pacjent├│w cierpi─ůcych na kleszczowe zapalenie m├│zgu. W celu zapobie┼╝enia chorobie, mo┼╝liwe jest przyj─Öcie szczepionki na KZM zawieraj─ůcej inaktywowany szczep wirusa (jest to wi─Öc szczepionka martwa). Obecnie na rynku dost─Öpne s─ů dwie wersje preparatu – dla dzieci i doros┼éych, r├│┼╝ni─ůce si─Ö mi─Ödzy sob─ů dawk─ů preparatu przyjmowan─ů jednorazowo. Warto doda─ç, ┼╝e szczepionka na KZM – mimo zawarto┼Ťci inaktywowanego wirusa typu europejskiego – chroni r├│wnie┼╝ przed syberyjsk─ů i dalekowschodni─ů odmian─ů choroby.

O zaszczepieniu si─Ö przeciwko kleszczowemu zapaleniu m├│zgu powinny w szczeg├│lno┼Ťci pomy┼Ťle─ç osoby na co dzie┼ä przebywaj─ůce na ┼Ťwie┼╝ym powietrzu – a zw┼éaszcza w lasach, na terenach zielonych, w sadach, na ┼é─ůkach. Mowa tu przede wszystkim o le┼Ťnikach, ogrodnikach, osobach trenuj─ůcych na zewn─ůtrz, w┼éa┼Ťcicielach ps├│w wyprowadzaj─ůcych je na d┼éugie spacery, rolnikach i pracownikach gospodarstw rolnych, przedstawicielach s┼éu┼╝b mundurowych wykonuj─ůcych swoje zadania na terenach zielonych (stra┼╝nicy graniczni, wojskowi, niekiedy policjanci i stra┼╝acy). Dodatkowo szczepionk─Ö warto przyj─ů─ç przed wyjazdem w obszary endemiczne dla wyst─Öpowania kleszczy.

Zobacz te┼╝: Jak zapobiega─ç ugryzieniom kleszcza? Skuteczna ochrona przed kleszczami w lesie

Szczepionka na odkleszczowe zapalenie m├│zgu – schemat dawkowania, przeciwwskazania, skuteczno┼Ť─ç

Szczepionka na KZM dost─Öpna jest zar├│wno dla dzieci, jak i dla doros┼éych. Dawki przyjmowanego preparatu s─ů ┼Ťci┼Ťle dopasowane do wieku, natomiast schemat ich podawania jest podobny u m┼éodszych oraz u starszych pacjent├│w. ÔÇ×W┼éa┼ŤciweÔÇŁ szczepienie polega na przyj─Öciu trzech dawek – po pierwszej z nich nale┼╝y odczeka─ç od 14 dni do 3 miesi─Öcy, a po drugiej – od 5 do nawet 12 miesi─Öcy (w zale┼╝no┼Ťci od zalece┼ä lekarza). Niestety, schemat ten nie daje nam odporno┼Ťci na wirusa KZM na ca┼ée ┼╝ycie – nale┼╝y przyjmowa─ç dawki przypominaj─ůce, z kt├│rych pierwsza podawana jest do 3 lat po zako┼äczeniu w┼éa┼Ťciwego cyklu szczepie┼ä, a kolejne – co 5 lat. Preparat podawany jest w formie zastrzyku domi─Ö┼Ťniowego. Najlepszym momentem na rozpocz─Öcie schematu szczepie┼ä (w zale┼╝no┼Ťci od przerw zaleconych przez lekarza pomi─Ödzy dawkami) jest p├│┼║na jesie┼ä lub zima – w ten spos├│b dany pacjent b─Ödzie chroniony ju┼╝ od kolejnej wiosny.

Przeciwwskazania do przyj─Öcia szczepionki na kleszczowe zapalenie m├│zgu to mi─Ödzy innymi infekcja przebiegaj─ůca z gor─ůczk─ů, uczulenie na kt├│rykolwiek ze sk┼éadnik├│w preparatu lub silna reakcja alergiczna po przyj─Öciu pierwszej dawki szczepionki. Nie prowadzono bada┼ä w przypadku kobiet w ci─ů┼╝y, dlatego u pacjentek spodziewaj─ůcych si─Ö dziecka ryzyko zaszczepienia jest oceniane indywidualnie przez lekarza.

Skuteczno┼Ť─ç ÔÇ×szczepionki na kleszczeÔÇŁ szacuje si─Ö na oko┼éo 95% – w praktyce oznacza to, ┼╝e oko┼éo 95% pacjent├│w po przyj─Öciu w┼éa┼Ťciwego schematu wytworzy przeciwcia┼éa przeciwko wirusowi KZM.

Zobacz te┼╝: Kleszczofobia

Źródło: zdrowie.pap.pl

5/5 - (1 {głos/głosy})

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Scroll to Top